LISTCULT ’20: Τα 10 καλύτερα (ή/και χειρότερα) memes της χρονιάς

Κακά τα ψέματα, χωρίς αυτά δεν θα το είχαμε βγάλει το 2020

Αλέξανδρος Παπαγεωργίου

22 Δεκεμβρίου 2020

“Περάσατε μια δύσκολη χρονιά, αγαπητές φίλες κι αγαπητοί φίλοι. Το ξέρουμε. Κι εμείς περάσαμε μια δύσκολη χρονιά. Βασικά, όλοι περάσαμε μια δύσκολη χρονιά. Μην ανησυχείτε όμως: η επόμενη θα είναι χειρότερη. Κι αυτό δεν το λέμε έτσι για να σας καθησυχάσουμε. Το πιστεύουμε πραγματικά.”

Έτσι ξεκινούσαμε την περσινή ανασκόπηση της χρονιάς. Καλή φάση ε; Και συνεχίζαμε:

“Τουλάχιστον, από την άλλη, πάντα θα έχουμε κάποια πράγματα να μας κρατάνε συντροφιά. Όχι, δεν εννοούμε φιλίες, έρωτες, οικογένειες, αγαπημένα πρόσωπα, τέχνη, φιλοσοφία και άλλα τέτοια φλώρικα πράγματα – κυρίως επειδή δεν είμαστε φλώροι. Εννοούμε memes, αυτές τις ψηφίδες αγαλλίασης που συναρμολογούν τον μεγάλο νεο-αναγεννησιακό πίνακα λαϊκής φαντασίας, αυτές τις μικρές δροσοσταλίδες χαράς που κουρνιάζουν στην ψυχή μας κάθε φορά που πιστεύουμε ότι όλα θα πάνε σκατά – πάντα δηλαδή.”

Καλά πήγε αυτό. Αναγκαζόμαστε να ρωτήσουμε όμως: θα αντεχόταν το 2020 χωρίς τα διαρκή memes να το συνοδεύουν; Βασικά, μπορεί καν να διαχωριστεί αυτή η χρονιά από τον meme χαρακτήρα της; Και μ’ αυτό δεν εννοώ μόνο ότι το 2020 μοιάζει βγαλμένο από το παραισθησιογόνο υγρό όνειρο μιας shitposting σελίδας που ζωντάνεψε και μεταφέρθηκε από την σφαίρα του virtual σε αυτήν του actual. Εννοώ επίσης ότι η καθημερινή επαφή με την παραγωγή και κατανάλωση memes γύρω από την πανδημία του covid και την μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης ήταν ένας από τους βασικότερους μηχανισμούς άμυνας που ανέπτυξε στη δημόσια σφαίρα του internet η ανώνυμη συλλογική δημιουργικότητα του ψηφιακού πλήθους.

Με άλλα λόγια, τα memes μας βοήθησαν να την παλέψουμε. Μπορεί σε ένα βαθμό να μας αναισθητοποιούν παράλληλα, αφού κάθε στιγμή προσωπικού και συλλογικού πόνου μετατρέπεται κατευθείαν σε πρώτη ύλη για memes χωρίς να μεσολαβεί μια συναισθηματική και διανοητική επεξεργασία, αλλά τι να κάνεις; Είναι ένας σκληρός, κυνικός, ειρωνικός κόσμος εκεί έξω. Πρέπει κάπως να την παλέψεις. Μ’ αυτήν την έννοια, στη μεγάλη εικόνα, η παγκόσμια meme παραγωγή αναβαθμίστηκε τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά μέσα στο 2020. Εξάλλου, μην το ξεχνάμε, ήμασταν και είμαστε κλεισμένοι στο σπίτι. Ο αριθμός των πραγμάτων που μπορείς να κάνεις είναι πεπερασμένος. Και τα περισσότερα από αυτά περιλαμβάνουν οθόνες. Οπότε τα memes είναι μονόδρομος.

Συνεχίζοντας λοιπόν την ανασκόπηση του 2020, εδώ θα ασχοληθούμε με τα 10 καλύτερα ή/και χειρότερα meme templates από τον πλανήτη της pop κουλτούρας (δηλαδή κυρίως ταινίες και σειρές αλλά κι όχι μόνο) που απολαύσαμε, καταναλώσαμε ή/και παράξαμε φέτος. Δεν είναι ότι τα συγκεκριμένα memes μας φάνηκαν απαραίτητα τα καλύτερα ή τα πιο αστεία, αλλά προσπαθούμε περισσότερο να διακρίνουμε τάσεις και ρεύματα σ’ αυτό το τόσο σημαντικό πεδίο της πνευματικής δραστηριότητας της ανθρωπότητας που είναι πλέον το memeing (χωρίς καμία ειρωνεία). Προχωράμε στη λίστα, με την απαραίτητη προειδοποίηση ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν σκληρές εικόνες.

10. Quarantine House

Δεδομένου ότι ο εγκλεισμός στο σπίτι ήταν τόσο κοινή εμπειρία για τόσο πολύ κόσμος σε τόσα πολλά σημεία του πλανήτη, δεν ήταν καθόλου περίεργο που στην πρώτη φάση της πανδημίας το Choose Your Quarantine House meme έγινε ένα από τα πρώτα παγκόσμια κορονο-viral πράγματα:

Και με τις απαραίτητες ελληνικές εκδοχές φυσικά:

9. The Lighthouse

Ήταν υπέροχο που μια ταινία σαν το The Lighthouse, δηλαδή τόσο σκοτεινή και βλοσυρή, γέννησε τόσα μα τόσα πολλά memes φέτος στις αρχές της χρονιάς, από τον παλαιο-αγγλικό τρόπο ομιλίας μέχρι το ακατάσχετο seagullposting.

8. Baby Yoda

Τίποτα πρωτότυπο εδώ, τα λέγαμε και πέρσι, αλλά είχαμε νέα σεζόν The Mandalorian οπότε είχαμε και νέα γύρα Baby Yoda memes.

7. The Queen’s Gambit / The Last Dance / Tiger King

Ήταν οι 3 υπερ-viral σειρές του Netflix μέσα στις δύο καραντίνες του 2020, οπότε όπως ήταν λογικό αποτέλεσαν και βασική πρώτη ύλη για τα memes της χρονιάς.

6. Pickle Rick

Άλλη μια απόδειξη ότι η pop κουλτούρα δεν σταματάει να κάνει κύκλους. Ένα επεισόδιο Rick and Morty του 2017, αυτό με τον Pickle Rick, απέκτησε μια δεύτερη meme ζωή μέσα στο 2020. Το πιο αστείο σκατό που έχουμε δει.

5. X Æ A-12 Musk

Σε μια από τις στιγμές που νιώσαμε ότι πράγματι το 2020 είναι ένα meme που έγινε πραγματικότητα, ο Elon Musk κι η Grimes ονόμασαν το παιδί τους, αρχικά τουλάχιστον, X Æ A-12. Πώς να ανταγωνιστούν τα memes κάτι τέτοιο;

4. Cyberpunk 2077

Κατά μία έννοια, η ίδια η κυκλοφορία του παιχνιδιού ήταν ένα μεγάλο meme, με το Cyberpunk 2077 να είναι γεμάτο πεάκια και ντίλντο, και την Sony να το αποσύρει τελικά επιστρέφοντας τα λεφτά σε όσους το είχαν αγοράσει.

3. Tenet

Περιμέναμε ότι θα σώσει το σινεμά, αλλά το Tenet του Christopher Nolan κατάφερε, τουλάχιστον, να σώσει τα memes του Αυγούστου.

2. Yes Chad

Επρόκειτο για την απαραίτητη νότα ψυχραιμίας είχαμε ανάγκη όλοι ώστε να ανταπεξέλθουμε στο 2020. Αυτό είναι ο Yes Chad. Δεν υπάρχει καμία ελπίδα. Ναι. Ας το δεχτούμε σαν βασιλιάδες.

1. My Plans / 2020

Μάλλον η καλύτερη meme σύνοψη της χρονιάς μέσα από μια πολύ απλή αντίστιξη. Όταν εμείς κάναμε σχέδια, το 2020 γελούσε.

Best of internet