Πάνε 4 μέρες πλέον που ο διάσημος και αξιαγάπητος Αμερικάνος σκηνοθέτης Rob Reiner μαζί με την σύζυγό του Michele δολοφονήθηκαν μέσα στο σπίτι τους από τον γιο τους, Nick, σε μια από τις πιο τραγικές ιστορίες που έχουν φτάσει στα αυτιά μας από το Hollywood εδώ και δεκαετίες. Δεν θα έπρεπε να υπάρχει τίποτα το ηδονοβλεπτικό εδώ, καμιά ματιά κλειδαρότρυπας μέσα στις ιδιωτικές ζωές των stars, παρά μόνο σεβασμός και συμπόνοια για ένα οικογενειακό δράμα ψυχικής υγείας που είχε θλιβερό τέλος για τους Reiner. Βλέποντας να δημοσιεύονται λοιπόν διαφόρων ειδών αφιερώματα αυτές τις μέρες, ανατρέχω στην σκηνοθετική καριέρα του Rob Reiner, και αυτό που σκέφτομαι πως τον χαρακτήριζε με μοναδικό τρόπο είναι ότι στις κλασικές ταινίες του που αγαπήθηκαν τόσο πολύ, όπως το Stand by Me και το Princess Bride ή το When Harry Met Sally, κατάφερε να κάνει κάτι αρκετά δύσκολο: Να φτιάξει σινεμά “για όλη την οικογένεια“, αλλά χωρίς το “για όλη την οικογένεια” να έχει την έννοια του ελάχιστου κοινού παρονομαστή και να είναι συνώνυμο των χαμηλών καλλιτεχνικών προσδοκιών. Αντιθέτως, το δικό του “για όλη την οικογένεια” σήμαινε κατασκευαστική αρτιότητα που μπορεί να εκτιμηθεί από όλους χωρίς να απαιτεί κάποιο ειδικό “σινεφιλικό” πολιτισμικό κεφάλαιο, και σήμαινε επίσης και μια ευαισθησία/ειλικρίνεια/υπευθυνότητα που βγάζει στην επιφάνεια το παιδί στον ενήλικα και τον ενήλικα στο παιδί. Είναι μια κινηματογραφική ποιότητα που την είχαν επίσης κι άλλοι μαζικολαϊκοί διασκεδαστές του νέου mainstream Hollywood της δεκαετίας του ’80 και του ’90, σίγουρα χωρίς την καλλιτεχνική φιλοδοξία και ελευθερία σαν αυτή που άνθισε τις προηγούμενες δεκαετίες με το ριζοσπαστικό New Hollywood (κι εν πολλοίς ο θάνατος του δεύτερου ήταν προϋπόθεση για την άνοδο του πρώτου), αλλά με έναν ψυχαγωγικό παράγοντα που αποσυνέδεε την εμπορικότητα από την χυδαιότητα. Κι αυτό είναι βεβαίως εμφανές επίσης στο Misery και το A Few Good Men, αλλά και στο μάλλον υποτιμημένο Ghosts of Mississippi. Τέτοιοι δημιουργοί ήταν βεβαίως και ο Joe Dante των Gremlins, o Ivan Reitman των Ghostbusters, o John Landis του Trading Places, o Jim Henson του Labyrinth και ο Fred Dekker του Monster Squad – όλοι τους παιδιά του Steven Spielberg κατά μία έννοια. Οι ταινίες αυτές, όπως και οι ταινίες του Reiner, δεν ανήκουν στις αγαπημένες μου γενικά μιλώντας, δηλαδή δεν θα τις έβαζα σε μια προσωπική μου λίστα με αγαπημένα φιλμ (ούτε καν στα 100 ή τα 200, ίσως). Αλλά είναι ταινίες μέσα από τις οποίες έμαθα όχι μόνο να βλέπω σινεμά, σαν παιδί-τηλεθεατής του ’90, αλλά και να διαχωρίζω ενστικτωδώς το “καλοφτιαγμένο” από το “κακοφτιαγμένο” mainstream. Όπως και αρκετοί ακόμα άνθρωποι της ηλικίας μου, εικάζω. Εν είδει αποχαιρετισμού, στην εικόνα από πάνω βλέπουμε τον Rob Reiner μαζί με τον Christopher Guest από το This Is Spinal Tap, το μόνο κατ’ εμέ αριστούργημα τις κινηματογραφικής του πορείας, στο οποίο η ζεστή, ειλικρινής κι ευαίσθητη σκηνοθετική ματιά του πρώτου συναντήθηκε με την πανέξυπνη, ειρωνική και meta ματιά της mockumentary σεναριακής πένας του δεύτερου (και την οποία έπειτα εξέλιξε σε εξαιρετικές κωμωδίες σαν το Waiting for Guffman και το Best in Show). Σχεδόν μπορείς να δεις και στις φάτσες τους αυτές τις δυο καρδιές της ταινίας. Μια φανταστική συνάντηση. Μια αξεπέραστη ταινία. RIP, Rob Reiner.
