Ναι, είναι ο ίδιος επιστήμονας που το έκανε και με το Κωνσταντίνου και Ελένης
Η λέξεις θαυμασμός, δέος και ευγνωμοσύνη είναι μικρές, φίλες και φίλοι, για να εκφράσουν τα συναισθήματά μας προς τον άνθρωπο που συνεχίζει να χαρίζει ανιδιοτελώς και απλόχερα την έρευνά του γύρω από τις βιβλιοφιλικές αναφορές σε σειρές της παλιάς ελληνικής τηλεόρασης. Αφού το έκανε μια φορά με το Κωνσταντίνου και Ελένης νωρίτερα μέσα στη χρονιά, τώρα εκπόνησε αντίστοιχη έρευνα για όλα τα βιβλία που αναφέρονται και εμφανίζονται στους Δύο Ξένους.
Ο εν λόγω μύστης του έργου των Ρώμα/Χατζησοφιά και Ρήγα/Αποστόλου δημοσίευσε τα ευρήματα της έρευνάς του στο γκρουπ του ΒΙΝΤΕΟ ΚΛΑΜΠ, αποδεκνύοντας ξανά πως το μεράκι πάντα δίνει το καλύτερο content. Δείτε το post από το γκρουπ εδώ, αλλιώς διαβάστε αναλυτικά παρακάτω την επική reading list που θα έπρεπε να ντροπιάσει και να οδηγήσει σε self-delete όλα ανεξαιρέτως τα accounts του ελληνικού Bookstagram:
Όταν είχα δημοσιεύσει τη λίστα των βιβλίων για το Κωνσταντίνου και Ελένης, πολλά άτομα με προέτρεψαν να καταλογογραφήσω μια αντίστοιχη λίστα για τους Δύο Ξένους.Με αυτό το ποστ, λοιπόν, σας παρουσιάζω αυτή την λίστα, για τον α’ κύκλο της σειράς.Θα επανέλθω σε κάποιο διάστημα με τον δεύτερο κύκλο, καθώς και με μια ποιοτική και ποσοτική αποτίμηση των βιβλιοφιλικών αναφορών των δυο σειρών.Ευελπιστώ μάλιστα ως τότε να είμαι σε θέση να σας ανακοινώσω και την ολοκλήρωση/έκδοση της σχετικής μελέτης που ξεκίνησα να συγγράφω για το θέμα της διακειμενικότητας στην ελληνική TV.Αναλυτικά η λίστα:Επεισοδιο 1Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΟιδίπους Τύραννος, ΣοφοκλήςΆσμα Ασμάτων, Παλαιά Διαθήκη, σε μετάφραση Γιώργου Σεφέρη. Το ιδιο το κείμενο (Song of Songs ή Song of Solomon) αποδίδεται στον ΣολομώνταΆξιον εστι, Οδυσσέας ΕλύτηςΙλιάδα, ΌμηροςΕπεισόδιο 2Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΜαντάμ Μπάτερφλαϊ, σε λιμπρέτο των Λουίτζι Ίλικα και Τζουζέπε Τζακόζα.(η μουσική φυσικα του υπέροχου Πουτσίνι)Επεισοδιο 4Η εύθυμη χηρα, οπερέτα σε λιμπρέτο των Βικτόρ Λεόν και Λέο ΣτάινΟ Άγγλος Ασθενής, Μάικλ ΟνταάτζεΘέλμα και Λουίζ (novelization), Callie KhouriΟ Ηλίθιος, Ντοστογιέφσκι (αναφορά που αντιβαίνει στον χαρακτήρα του Ηλιθιου, αφού ο Λάμπης ουδεμία σχέση έχει με τον πρίγκιπα Μισκιν)Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΣτο συγκεκριμένο επεισόδιο γίνεται αναφορά στον Ιονέσκο ( “κι ύστερα σου λένε, ο Ιονέσκο έγραφε του παραλόγου”), θιασώτη του θεάτρου του παραλόγου. Παρόλο που δεν γίνεται ευθεία αναφορά σε συγκεκριμένο θεατρικό του θεωρώ πως είναι βάσιμο να θεωρηθεί παραπομπή σε έργο του που έχει μια μορφή της έννοιας του παραλόγου στον τίτλο, όπως πχ The Irresistible Rise of Irrationality.Επεισόδιο 5Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΛυσιστράτη, ΑριστοφανηςΙφιγένεια εν ταυροιςΟρέστης, ΕυριπίδηςΕπεισόδιο 6Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΑποφθέγματα, ΠλούταρχοςThe twilight zone, Rod SterlingΒασικό Ένστικτο, Ρίτσαρντ ΌσμπορνΤο τραγούδι του Αθανάσιου Διάκου, ΔημοτικόΌλη η δόξα, όλη η χάρη, ΕμβατήριοΑντιγόνη Σοφοκλής (έκδοση απο τα Κλασικά Εικονογραφημένα)Επεισόδιο 7Κοκκινοσκουφίτσα, Σαρλ ΠερώΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΟ Παπαφλέσσας και το Μανιάκι (μιας και κάνει αναφορά η Ντενυ στον Παπαφλέσσα και τη συγκεκριμένη μάχη, μπορούμε να υποθέσουμε ότι υπάρχει συσχέτιση με το τότε πρόσφατα εκδοθέν βιβλίο)Το ελιξίριο του έρωτα, Γκαετάνο Ντονισσετι ( Ο Κωνσταντίνος ακούει το Una Furtiva Lagrima από την δεύτερη πράξη, σκηνή όγδοη της συγκεκριμένης όπερας)Χάιντι, Johanna SpyriΛυσιστράτη, ΑριστοφάνηςΕπεισοδιο 8Ιππόλυτος, ΕυριπίδηςΤο μικρό σπίτι στο λιβάδι, Λόρα Ίνγκαλς ΟυάιλντερΆμλετ, ΣαίξπηρΡωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΗ ιστορία του Θεάτρου, Φίλις ΧάρτνολΜαρία Στιούαρτ, Φρίντριχ ΣίλλερΘεία Λειτουργία, Αγίου Ιωαννη ΧρυσοστόμουΚάνουμε θέατρο για την ψυχή μας, Κάρολος ΚουνΕπεισοδιο 9Sweet Charity, Nill Simon (ακούγεται η εισαγωγή από το Hey Big Spender από το ομώνυμο μιουζικαλ το οποιο βασίζεται στο βιβλίο)Η ιστορία του Θεάτρου,Φίλις ΧάρτνολΓένεσης, Παλαιά ΔιαθήκηΘησαυρός 10.000 γνωμικών και αποφθεγμάτωνΑινειάδα, ΒιργίλιοςΕπιτάφιος του Περικλή, ΘουκυδίδηςΜενέξενος, ΠλάτωναςΛεωφορείο ο Πόθος, Τένεσυ ΟυίλιαμςΟ εραστής της Λαίδης Τσάτερλυ, Ντ. Χ.ΛωρενςΙλιάδα, ΌμηροςΣτην φωλιά του κούκου, Ken KeseyΟι αδερφές ΜπροντέΗ αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, Μίλαν ΚούντεραΘα φτύσω στους τάφους σας, Vian BorisΜπεν Χουρ, Λιού ΟυάλλαςΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΕπεισοδιο 10Η ιστορία του Θεάτρου, Φίλις ΧάρτνολΆμλετ, ΣαίξπηρΕκατό χρόνια Μοναξιάς, Γκάμπριελ Μαρία ΜαρκέςΛωξάντρα, Μαρία ΙορδανίδουΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΜάκβεθ, ΣαίξπηρΛεωφορείο ο Πόθος, Τένεσυ ΟυίλιαμςΓια το “Όταν σας δει κάποιος σας ερωτεύεται, όταν σας ερωτευτεί πού μπορεί να σας δει” γράφω αναλυτικά στο επόμενο επεισόδιο.Επεισοδιο 11Α’ προς Κορινθίους, Απόστολος ΠαύλοςΟ Ηλίθιος, ΝτοστογιέφσκιΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΓένεσης, Παλαιά ΔιαθήκηΟιδίπους επί Κολωνώ, ΣοφοκλήςΙφιγένεια εν ταύροις, ΕυριπίδηςΜήδεια, ΕυριπίδηςΛεξικό του έξυπνου λογου: εμφυολογήματα διάσημων ανδρώνΗ πρώτη ρήση που διαβάζει η Μαρίνα από το βιβλίο αποδίδεται στον Βολταίρο και ανευρίσκεται στο έργο του Καντίντ. Η δεύτερη ρήση είναι του Μπερνάρ Ράσελ, ωστόσο δεν εμπεριέχεται σε κάποιο έργο του. Η τρίτη ρήση που διαβάζει η Μαρίνα και αποτελεί και το σημείωμα που άφησε στον Μαρκορά είναι από την περσική ποιητικη συλλογή Diwan-e Shams-e Tabrizi του Τζελαλεντίν Ρουμί.Επεισοδιο 12Θεογονία, ΗσίοδοςΠρομηθέας Δεσμώτης, Αισχύλος (αναφέρω αυτά τα δύο έργα γιατί είναι οι δύο κυρίες πηγες για την αφήγηση του Προμηθέα που αναφέρει η Μαρίνα στον Τόλη)Μένιππος ή νεκρομαντεία, ΛουκιανόςΚαρμεν, ΜεριμέΟ Κουρέας της Σεβίλλης, Πιερ-Ωγκυστέν Καρόν ντε ΜπωμαρσαίΤο ημέρωμα της στρίγγλας, ΣαίξπηρΕπεισοδιο 14Εκκλησιάζουσες, ΑριστοφάνηςΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΤρωάδες, ΕυριπίδηςΕπεισοδιο 1520.000 λεύγες κάτω από την θάλασσα, Ιούλιος ΒερνΟιδίπους Τύραννος, ΣοφοκλήςΕπεισοδιο 16Η Στεφανία στο αναμορφωτήριο, Νέλλη ΘεοδώρουΕπεισοδιο 17Ριχάρδος ο Γ’, ΣαίξπηρΆννα Καρένινα, ΤολστόιΟιδίπους επί Κολωνώ, ΣοφοκλήςΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΛασκαρίνα Μπουμπουλίνα, Τάκης ΛάππαςΜήδεια, ΕυριπίδηςΟ δωδεκάλογος του Γύφτου, Κωστής ΠαλαμάςΗ καλύβα του μπάρμπα Θωμά, Χάριετ Μπίστερ ΣτόουΕπεισοδιο 18Επτά επί Θήβας, ΑισχύλοςΗ καταγωγή των Ειδών, ΔαρβίνοςΓορίλες στην ομίχλη, Ντάϊαν ΦόσεϊΑιγαίο η θάλασσα του πολέμου, Αθανάσιος ΣτρίγαςΟ πρωτάρης, Charles WebbΣτα μονοπάτια του πολέμου, Ζάχος ΧατζηφωτίουΑρχιπέλαγος Γκούλαγκ, Αλεξάντρ ΣολζενίτσινΦωνάζει ο Κλέφτης, Δημήτρης ΨαθάςΤα νεύρα μου, τα χάπια μου κι ένα ταξί να φύγω, Θεατρική ΕπιθεώρησηΟ φυγάς, Πίτερ ΚουέντινΤα πουλιά πεθαίνουν τραγουδώντας, Κολίν ΜακάλοουΦωτιές, Marguerite YourcenarΕπεισοδιο 19Λυσιστράτη, ΑριστοφανηςΗ Ισπανική άνευ διδασκάλου (εκδόσεις Αστήρ)Άμλετ, ΣαίξπηρΜάκβεθ, ΣαίξπηρΑντιγόνη, ΣοφοκλήςΕπεισοδιο 20Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΚήνσορες και Θεράποντες (Apocalypse Postponed), Ουμπέρτο Έκο (από αυτές τις εργασιες του Εκο προέρχεται το συμπέρασμα του Φώτη για την ερμηνεία της Μαρίνας)West side story, Irving Shulman (Novelization. To τραγούδι που ακούγεται όσο ο Κωνσταντίνος περιμένει τη Μαρίνα στη σχολή είναι το Tonight, από το μιουζικαλ West Side Story, το οποιο αξίζει να σημειωθεί πως είναι μια σύγχρονη σαιξπηρικη αλληγορία και έχει σαφή στοιχεία από το Ρωμαίος και Ιουλιέτα που μάς απασχολεί σε όλο το 20ό επεισόδιο)Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΆμλετ, ΣαίξπηρΕπεισοδιο 21Ρωμαίος και Ιουλιέτα, Σαίξπη (μετάφραση του Μπελιέ)Τσάι στη Σαχάρα, Paul BowlesΜαντάμ Σουσού, Δημήτρης ΨαθάςΗ ιστορία μιας μοναχής, Κάθριν ΧιούλμΕπεισοδιο 22Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΕπεισοδιο 23Η συγγραφέας Ντετέκτιβ, Jessica Fletcher, Donald BainThe taxi driver, Richard Elman (novelization της ομώνυμης ταινίας από την οποία προέρχεται η ατάκα που λέει η Φλώρα όταν την αποκαλεί “αγαπούλα ” Ο Κωνσταντίνος: Are you talking to me?)Κάρμεν, Προσπερ ΜεριμέΕρωτική Αρμονία, ΣυλλογικόΡωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΕπεισοδιο 24Αντιγόνη, ΣοφοκληςΕπεισοδιο 25Τα απομεινάρια μιας μέρας, Καζούο ΙσιγκούροΤρωάδες, ΕυριπίδηςΘεσμοφοριάζουσες, ΑριστοφάνηςΣικάγο, John Kander, Fred Ebb, and Bob Fosse (οι οποίοι βάσισαν το μιούζικαλ στο ομώνυμο θεατρικο έργο της Maurine Dallas Watkins, που το συνέγραψε το 1926)Miss Saigon, Αλαίν Μπουμπλίλ και Κλοντ-Μισέλ ΣόνμπεργκΈνας ιδανικός σύζυγος, Όσκαρ ΟυάιλντΑντώνιος και Κλεοπάτρα, ΣαίξπηρΕπεισοδιο 26Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΠυγμαλίων, Τζώρτζ Μπέρναρντ ΣωΡωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΤο βαθύ Λαρύγγι, Ξαβιέρα ΧολάντερΠολυάννα, Έλινορ ΠόρτερΜαντάμ Μποβαρύ, Φλωμπέρ (η ταινία Η κόρη του Ράιαν που παρακολουθούν ο Κωνσταντίνος και η Μαρίνα αποτελεί μια σεναριακή διασκευή του μυθιστορήματος του Φλωμπέρ)Tιτανικός, novelization από τον ίδιο τον Τζέιμς Κάμερον. Η ταινία επίσης αντλεί πολλά στοιχεία και λεπτομέρειες από τι βιβλιο A night to remember, του Walter LordPeer Gynt, Χένρικ Ίψεν ( η αναφορά σε πρόλογο του Ίψεν για το ανέβασμα του έργου στο ραδιοφώνου είναι μάλλον αναχρονισμος αφού δεν υπήρχε η συγκεκριμένη τεχνολογία όσο ζούσε ο Ίψεν. Ισως οι σεναριογραφοι είχαν κάποιον άλλο συγγραφέα στο μυαλό τους)Το μονόγραμμα, Οδυσσέας ΕλύτηςΣ’αγαπω, Μυρτιώτισσα (Θεώνη Δρακοπούλου)Οθέλος, ΣαίξπηρΡωμαίος και Ιουλιέτα, ΣαίξπηρΑντώνιος και Κλεοπάτρα, ΣαίξπηρΈγκλημα και Τιμωρία, ΝτοστογιέφσκιΣτο επεισόδιο αναφέρεται ο Τολστόι χωρίς να γίνεται κάποια μνεία σε συγκεκριμένο έργο του. Θεωρώ πως στο σενάριο του επεισοδίου ταιριάζει αρκετά η Άννα ΚαρένιναΕπεισοδιο 28Αντιγόνη, ΣοφοκλήςΜεσάνυχτα στον κήπο του καλού και του κακού, John BerendtΙούλιος Καίσαρας, ΣαίξπηρΌσκαρ ΟυάιλντAnnie, Τόμας ΜίχανΨίθυροι καρδιάς, Σταύρος ΑβδούλοςΟ Αλχημιστής, Πάολο ΚοέλιοΕισαγωγή στην ψυχολογία Α’τόμος, Hayes NickyΤο σεξ για πρωταρηδες, Wesheimer RuthΟνειροκρίτηςΗ δική μου Αίγυπτος, Ναγκίμη ΜαχφούζΗλέκτρα, ΕυριπίδηςΗ μελαγχολική δημοκρατία, Bruckner PascalΗ αγάπη άργησε μια μέρα, Λίλη ΖωγράφουΑστρολογία, Θεοδώρα ΝτάκουΝταϊάνα, Πριγκίπισσα της Ουαλίας, Τιμ ΓκρέϊαμΔοκίμια για τον ατομικισμό, Louis DumontΣτο τέλος μιλάει το πανί, Ιάσων ΤριανταφυλλίδηςAwaken the Giant Within and Unlimited Power, Tony Robins (σε αυτον αποδίδεται το απόφθεγμα που λέει η Μαρίνα στον Τόλη, η γνώση σου δίνει το δικαίωμα της επιλογής)Επεισοδιο 29Το μονόγραμμα, Οδυσσέας ΕλύτηςΟρέστης, ΕυριπίδηςΘεία Λένα, Αντιγόνη Μεταξά