Στάση του Νίκα: Τότε που μια τεράστια εξέγερση οπαδών οδήγησε στον θάνατο 30.000 ανθρώπων

originals

Στάση του Νίκα: Τότε που μια τεράστια εξέγερση οπαδών οδήγησε στον θάνατο 30.000 ανθρώπων

Όταν 1.500 χρονια πριν οργανωμένοι οπαδοί έκαναν μπάχαλα για να ρίξουν τον αυτοκράτορα


Τσαγκ · 9 Μαΐου 2017

Ο οπαδικός εξτρεμισμός  δεν είναι κάτι που ξεπήδησε τα τελευταία 30 χρονια σε αυτή την γωνιά του κόσμου. Κυριολεκτικά όταν εμείς κάναμε οργανωμένα οπαδικά μπάχαλα οι άλλοι ζούσαν τον δικό τους μεσαίωνα.

 

Στα βυζαντινά χρονια που δεν υπήρχε η μπαλίτσα, οι ιπποδρομίες που ήταν και για αρχόντους και για λινάτσες, ήταν το αγαπημένο άθλημα των μαζών από τότε που το χριστιανικό ιερατείο είχε απαγορεύσει τις εξίσου δημοφιλείς (προ χριστιανισμού), θανατηφόρες μονομαχίες.

Το Καμπ Νου της εποχής, ήταν  ο ιππόδρομος της Κωνσταντινούπολης. Ο ιππόδρομος της Πόλης (πιθανότατα χρησιμοποιούνταν από τον 2ο μ.χ αιώνα πριν ιδρυθεί η Κων/πολη) εκσυγχρονίστηκε επί Μεγάλου Κωνσταντίνου και χώραγε 100.000 θεατές.

 

Στις ιπποδρομίες  συμμετείχαν 4 αθλητικές ομάδες με τα άρματα τους . Οι ομάδες αυτές, ειχαν φοβερές ομοιότητες με τους τωρινούς οργανωμένους Έλληνες οπαδούς. Η κάθε ομάδα είχε το χρώμα της, ειχαν ηγέτες, οργανωμένα μέλη και ανώνυμους οπαδούς, η κάθε μια αντιπροσώπευε έναν δήμο της πόλης και οι ισχυρότερες από αυτές ασκούσαν και πολιτική. Οι φατρίες αυτές πήραν την ονομασία τους από το χρώμα στολής που φορούσαν οι ηνίοχοι της ομάδας τους, ήταν  οι “Λευκοί”, οι “Ερυθροί”, οι “Βενετοί” (γαλάζιοι) και οι “Πράσινοι”. Οι αθλητικές αυτές ομάδες αναλάμβαναν ό,τι είχε να κάνει με τους αγώνες, εκτροφή αλόγων, προπονήσεις κλπ και διέθεταν μέχρι και ποιητές για να τους γράφουν γηπεδικά συνθήματα τα οποία μαλιστα οι οπαδοί της κάθε ομάδας εκτός από το να τα φωνάζουν στον ιππόδρομο τα έκαναν και γκράφιτι στους τοίχους της πόλης (δεν ειχαν ανακαλυφθεί ακόμα τα αυτοκόλλητα).

Οι ιπποδρομίες εκείνη την εποχή ήταν κάτι σαν τα ποδοσφαιρικά ντέρμπι του τώρα και γινόταν περίπου 15 φορές ιπποδρομίες τον χρόνο. Στον ιππόδρομο ο κάθε δήμος είχε την δίκη του ξεχωριστή κερκίδα και όλοι κάθονταν απέναντι από τον αυτοκράτορα που έσκαγε πάντα στα επίσημα για να δει τις ιπποδρομίες. Εκτός από τον αθλητικό τους χαρακτήρα οι ιπποδρομίες είχαν και έντονο πολιτικό χαρακτήρα καθώς ο εκάστοτε αυτοκράτορας, δεν είχε τηλεοπτικά κανάλια για να προμοτάρει την μουτσούνα του, επίσης δεν υπήρχαν δημοσκοπήσεις για να ακούσει τον παλμό του λαού. οπότε πήγαινε στο γήπεδο για να ακούσει τις επιδοκιμασίες ή τα γιουχαΐσματα από τους οργανωμένους οπαδούς.

Οι ισχυρότεροι αθλητικοί σύλλογοι ήταν οι Βενετοί και οι Πράσινοι οι οποίοι ειχαν και πολιτική επιρροή όπως προαναφέραμε άλλα και τους δικούς τους στρατούς (συμμετείχαν μαλιστα και στην άμυνα της πόλης) που αποτελούνταν από φανατικούς οπαδούς. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία αυτές οι ομάδες ειχαν κοινωνικές άλλα και θρησκευτικές διάφορες. Οι Βενετοί ήταν οι αριστοκράτες που αντιπροσώπευαν την ορθοδοξία και οι Πράσινοι τις κατώτερες τάξεις και τον μονοφυσιτισμό.

Το 531 μχ επί αυτοκρατορίας Ιουστινιανού, ένας “Πράσινος” και ένας “Βενετός” συλλαμβάνονται για μια δολοφονία και καταδικάζονται σε απαγχονισμό. Ο απαγχονισμός ακυρώνεται λόγω κάποιων τεχνικών προβλημάτων με την αγχόνη. Ο Ιουστινιανός (γνωστός οπαδών των Βενετών) τότε αποφασίζει να μετατρέψει την θανατική ποινή των δυο συλληφθέντων σε ποινή φυλάκισης.

Οι οπαδοί όμως των Πράσινων και των Βενετών δεν συμβιβάζονται με την αλλαγή της ποινής και ζητούν να αθωωθούν τελείως οι δικοί τους. Ο Ιουστινιανός αρνείται και στις 11 Ιανουαρίου του 532 ξεσπούν στην πόλη τρελά επεισόδια, τα οποία έμειναν γνωστά στην ιστορία σαν την “Στάση του Νίκα“, από την ιαχή “Νίκα” που φώναζαν οι οπαδοί στον αρματοδρόμο της ομάδος τους την ώρα που αγωνίζονταν.

Κάποιοι από την σύγκλητο που δεν γούσταραν πολύ την πολιτική του Ιουστινιανού, γιατί είχε επιβάλει νέους μεγάλους φόρους και είχε στην απ’έξω την τάξη των ευγενών, συμμάχησαν με τους εξεγερμένους που ούτε αυτοί δεν άντεχαν πλέον την αυστηρή φορολογία που είχε επιβάλει ο αυτοκράτωρ άλλα και την κρατική αυθαιρεσία του. Οι στασιαστές λοιπόν με την αβάντα (και οπλισμό) των συγκλητικών, καίνε κτίρια, βανδαλίζουν μέχρι και την Αγία Σοφιά και πολιορκούν το παλάτι ζητώντας την παραίτηση Ιωάννη Καππαδόκη (ΥΠΟΙΚ της αυτοκρατορίας) και του διάσημου νομομαθούς Τριβωνιανού.

Οι της συγκλήτου εκμεταλλεύονται την κατάσταση, πάνε στον ιππόδρομο και ορίζουν νέο αυτοκράτορα τον Υπάτιο, ανιψιό του προηγούμενου αυτοκράτορα Αναστάσιου. Ο Ιουστινιανός είναι έτοιμος να την κάνει από την Κωνσταντινούπολη άλλα η σύζυγος του η Θεοδώρα (την έχει παίξει στο σανίδι και η Μιμή Ντενίση) τον πείθει να κάτσει και να διατάξει τους στρατηγούς του να Βελισάριο και Μούνδο να “καθαρίσουν” την πόλη από τους ταραξίες. Ο Ιουστινιανός χρηματίζει τους ηγέτες κάποιων από τις ομάδες των εξεγερμένων και δημιουργεί μπάχαλο μεταξύ τους, στο τέλος οι εξεγερμένοι βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στον ιππόδρομο όπου και οι στρατηγοί του αυτοκράτορα τους σφαγίασαν. Η “Στάση του Νίκα” έληξε στις 18 Ιανουαρίου του 532 αφήνοντας πίσω της 30.000 νεκρούς οπαδούς και τον Ιουστινιανό (που άλλαξε ομάδα λόγω της στάσης) πανίσχυρο.

Πάντως αυτή δεν ήταν η μόνη σφαγή οπαδών από Βυζαντινούς αυτοκράτορες μέσα στα γήπεδα της εποχής. Ο Μέγας Θεοδόσιος (ο αυτοκράτορας μεταξύ άλλων κατάργησε και τους ολυμπιακούς αγώνες) έβγαλε ψεύτικη ανακοίνωση για ιπποδρομίες και έσφαξε το 390 μ.χ στην Θεσσαλονίκη, 7.000 με 15.000 οπαδούς που μαζεύτηκαν για το ματσάκι (μεταξύ των και παιδιά). Ο Θεοδόσιος διέταξε την σφαγή γιατί τις προηγούμενες ημέρες οι οπαδοί διαμαρτύρονταν και έκαναν μπάχαλα στην πόλη με αφορμή την φυλάκιση, παραμονές ενός πολύ σημαντικού αγώνα, ενός πολύ δημοφιλούς ηνιόχου (οι οποίοι ήταν κάτι σαν τους ποδοσφαιρικούς αστέρες του σήμερα) λόγω ομοφυλοφιλίας. Ο βαθύτερος λόγος πάντως σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς ήταν η αγανάκτηση του κόσμου γιατί  αναγκάζονταν να πληρώνουν για την στέγαση και την σίτιση της αυτοκρατορικής φρουράς η οποία μαλιστα είχε και αυταρχική συμπεριφορά απέναντι τους.

Ενδιαφέρον έχει ότι στα έργα για το μετρό της Θεσσαλονίκης βρέθηκε ένας ομαδικός τάφος με εκατοντάδες νεκρούς που εικάζεται ότι ήταν οι σφαγιασθέντες του Θεοδόσιου.

 

Best of internet